« . . . پس از گذشتن ده سال از تأليف آن ، در اين اوان [ جمادى الاولى سنهء 1332 هجرى قمرى ] ، در زمان فرمانفرمايى حضرت حاج مخبر السلطنه . . . نظر و رأى مباركشان ، به طبع اين [ كتاب ] قرار يافت كه در دار العلم شيراز . . . جناب ميرزا محمود خوشنويس ، به ترقيمش ، خامه كشانيد و در مطبع مظفرى بندر بمبئى طبع نمايند « 1 » . . . » ( تحرير اين كتاب كه داراى 336 صفحه ، به قطع وزيرى است ، در محرم الحرام سال 1332 به انجام رسيده است . ) فرصت دربارهء انگيزهء تأليف اين كتاب مىنويسد : « . . . چندى است عزيز الوجودى كه هميشهء اوقات ، رشتهء الفتش به اين بندهء قليل البضاعة ، محكم و سلسلهء مودّتش به اين ذرهء عديم الاستطاعه ، مبرم است ، درخواست نموده كه در اين اوراق ، بعض از افكار ابكار شعراى عاليمقدار . . . درج نمايد و اشاره رفت به اينكه اشعارى كه نوشته مىشود ، در صدر آن ، اشعارى رود كه آن از چه بحرى است از بحور عروضى و مناسبت با كدام دستگاه از آواز را دارد ؛ هر چند اين قاعده كلى نيست ؛ زيرا كه هر شعرى را به آواز توان خواند ، الا بعضى . . . اين رساله را متدرجا در چند شب ، پس از فراغ از مطالعه نوشتم و آن را موسوم ساختم به بحور الالحان . . . « 2 » » بدين ترتيب ، فرصت كه در شناخت موسيقى ايرانى ، دانشى وسيع داشت ، اين كتاب را به خواهش دوستى نگاشت تا او را از چگونگى علم موسيقى ، تعريف آن ، الحان و نغمات و ايقاعات آگاه سازد . فرصت آنگاه به رابطهء

--> ( 1 ) . بحور الالحان ، ص 4 . ( 2 ) . بحور الالحان ، ص 8 .